Rond de leeftijd van 4 jaar is het zo ver. Het zoeken van een basisschool. Maar waar moet je beginnen. Er zijn zo veel scholen en ik als aanstaand juf heb misschien wel andere eisen als andere ouders. Natuurlijk heb ik eerst gekeken naar een basisschool in de buurt van waar ik woon. Lisa zit op de peuterspeelzaal die bij een bredeschool in zit. Dit is er zeg maar een onderdeel van. De aansluiting met deze school is dus snel gevonden. Maar ik ben niet alleen moeder, maar ook student die al eens heeft stage gelopen op deze school. Dit is mij gelukkig goed bevallen, maar een andere school in de buurt ook. Ik heb me hier heel erg thuis gevoeld en wil dit ook graag voor Lisa. Ik ben dus naar beide scholen gegaan om een kennismakingsgesprek aan te gaan. De eerste school was die naast haar peuterspeelzaal. Ik vond dit best lastig, want tijdens het gesprek moest ik mezelf steeds voorhouden dat ik hier zat als rol van ‘moeder’. Wanneer ik hier even niet aan dacht bedacht ik me gelijk hoe zou het hier zijn om te werken of dat heb ik ook geleerd op school. Echt heel lastig, meestal ben ik zo met school bezig. Nu komen deze 2 door elkaar. Dus en Lisa en nu de basisschool erbij. Bij het gesprek op de andere school had ik eerst het zelfde gevoel. Op deze school had ik echt net stage gelopen, dus eerst gepraat over hoe het nu gaat op school en wat ik allemaal ga doen. Daarna hebben we besproken hoe het zou gaan als Lisa daar naar school gaat. Ik vond het echt heel moeilijk om uit de rol van student te stappen en in de rol van moeder. Ik ben natuurlijk moeder, maar op basisscholen kom ik zo vaak binnen maar niet als de moeder, maar als student. Het kiezen van een basisschool is ook best eng. Het gaat om de toekomst van je kind en je moet voor je gevoel nu een keuze maken die bepalend is voor de komende 8 jaar. Is voor mij best spannend en een lastige keuze. Ik heb dus besloten nog even rustig na te denken over welke school het gaat worden. In april wordt Lisa pas 4 dus ik heb nog heel even. Het is voor alle ouders best een spannend en groot moment wanneer hun kind 4 jaar wordt en naar de basisschool gaat.

Groetjes, Ruchama 

De gevoelens van moeders zijn echt heel erg raar. Afgelopen week heb ik Lisa opgehaald van school. Een klasgenootje van haar werd op de fiets opgehaald door haar moeder. Ze was op haar eigen fietsje. Dit was een fiets zonder zijwieltjes. Ik voelde gelijk een soort jaloezie in me. Dit meisje is namelijk nog niet zo lang 3 jaar en Lisa al wel. Maar Lisa kan nog niet zonder zijwieltjes fietsen. Natuurlijk hoeft dit ook nog lang niet, maar het gevoel dat een ander kind iets al kan wat de mijne nog niet kan is niet altijd leuk. Lisa is met veel dingen best ver voor haar leeftijd. Ze is best slim en is heel erg gefixeerd op leren. Toch zijn er altijd dingen die ze niet zo snel kan als andere kinderen. Ik weet wel dat niet elk kind overal even goed en snel in is. Toch is dit gevoel als moeder zijnde niet altijd leuk.

Maar dan is er ook nog een andere kant. Want een paar dagen later was er iets waarbij Lisa me vertelde dat ze zo graag groot wil zijn. Ze wil graag net zo groot zijn als mama. Ik ga daar bijna altijd op in, omdat ik vind dat het al snel genoeg gaat en ik het zo mis dat ze nog echt een klein meisje was. Ik zeg dat ze mijn kleine meisje moet blijven. Terwijl ik dit tegen haar zei dacht ik gelijk aan mijn gedachten toen op het schoolplein. Het is zo tegen gesteld. Aan de ene kant wil ik zo graag dat ze veel kan en snel ontwikkeld, maar aan de andere kant vind ik het ook nog zo fijn dat ze nog een beetje klein is en nog niet alles al kan. Moeders zijn soms rare wezens…

Groetjes, Ruchama

Op 7 april is Lisa al weer 3 jaar geworden. Een feestelijke dag vol visite en cadeautjes. Dit is niet alleen de dag om cadeautjes te krijgen en taart te eten (ja voor Lisa wel) maar het is vooral ook een dag om te bedenken dat de tijd snel gaat. Het is nog maar zo kort geleden dat ik zwanger was en Lisa er dus nog niet eens was. En nu is ze dan al 3 jaar. Met 1 van de terugblikken werd ik gister (op Moederdag) weer geconfronteerd. Lisa werd van zaterdag op zondagnacht ineens ziek. Ze had koorts en voelde zich niet lekker. ’s Ochtends dus maar lekker uitgeslapen (wat mevrouw ineens tot kwart voor 10 deed). Dit hoort natuurlijk ook bij ziek zijn. Maar om terug te komen op mijn terugblik. Dit is namelijk een niet zo’n hele leuke. Bijna 2 jaar geleden heeft Lisa een koortsstuip gehad. Dit is echt vreselijk om mee te maken. Lisa was de hele dag gewoon niet lekker en ’s avonds is de koorts ineens heel hoog geworden dat ze een aanval gekregen heeft. Ze lag op dat moment gelukkig bij mij op schoot, maar ik dacht echt dat ze dood zou gaan. Uren lang, zo blijkt later, heeft ze nog de aanval gehad en is ze weg geweest. Lisa is daarna een aantal dagen opgenomen geweest, vooral ter observatie. Het was echt een vreselijke tijd en daarna ook is Lisa lang onder behandeling van de kinderarts geweest. We hebben voorzorgsmaatregelen in huis (medicijnen) en wanneer ze ziek is dan beginnen we gelijk met koelen. Gister was het weer zo ver. Lisa weer ziek (is ze helaas ook nog heel vaak). De koorts wilde niet zakken. Ik heb haar pil gegeven, die werkte niet. Ze had alleen nog een hemd en onderbroek aan, hielp ook niet. Toen hebben we maar de huisartsenpost gebeld. Natuurlijk duurt dit allemaal erg lang, maar uiteindelijk toch een arts gesproken. Deze kon veel zorgen gelukkig wegnemen. Hij vertelde eigenlijk dat we niks hoefden te doen. Koelen helpt niet, je moet het juist stabiel houden vertelde hij. Een koortsstuip krijgt een kind alleen als de koorts ineens heel hoog of heel laag wordt. Dus ook paracetamol helpt niet, ja het kan wel, maar dan moet je het met regelmaat doen zodat ze geen pieken en dalen heeft van de koorts. Maar ja paracetamol geven is bij Lisa echt een drama, daar plaag je haar alleen maar mee. Daar konden we dus gelukkig ook mee stoppen. Hij vertelde ook dat wanneer een kind een koortsstuip heeft gehad het niet perse meer vatbaar hiervoor is. Ieder kind tot 6 jaar kan het krijgen, het is wel goed dat we de medicijnen in huis hebben maar ze is dus niet extra risicovol. Dit was eigenlijk wel een opluchting. Wanneer ze zo ziek is en ze doet een beetje raar dan schrik ik gelijk en vind het toch altijd eng als ze ziek is. Die angst zal er ook wel blijven, dat neemt een dokter helaas niet zomaar weg. Maar toch is het wel fijn dat hij je even gerust kan stellen. Ik heb Lisa toen lekker weer een pyjama aan gedaan en we zijn samen naar bed gegaan. Het was een terugblik die ik liever niet te vaak heb, maar toch wel een hele beleving.

Groetjes, Ruchama

Heerlijk, nog even en de koude winterdagen zijn weer voorbij! Ik zit nu op mijn kamer en de zon schijnt hier heerlijk naar binnen. Ik krijg gelijk zin om naar buiten te gaan. Maar helaas als ik dan buiten ben voelt het nog heel koud. Het is hier nu net boven de nul graden. Vooral naar buiten gaan is iets waar ik heel erg naar uitkijk.

Ik vind het heerlijk om met Lisa te wandelen of om te zien dat zij lekker buiten aan het spelen is. Even geen televisie aan maar in de zandbak of op de schommel. Lisa wil het zelf ook maar al te graag. Gisteren zijn we heel dapper naar buiten geweest. Ik op de skates en Lisa op haar loopfiets. Even naar mijn tante (2 straten verderop) en weer terug. Ik heb gauw mijn skates uitgedaan, maar Lisa wilde nog graag buiten spelen.

Als goede moeder laat je je natuurlijk niet kennen, dus nog maar dapper een rondje. Ik wandelen Lisa nog op haar loopfiets. Nu moesten we tegen de wind in, we waren de straat nog niet uit of Lisa vroeg of we weer naar huis konden. Natuurlijk kan dit! Vond ik ook helemaal niet erg.

Toch als je dan eenmaal weer binnen zit en je kijkt naar buiten heb ik wel weer zin om naar buiten te gaan. Op school heeft Lisa gelukkig hele dappere juffen. Zodra het droog is en niet te vies gaan ze allemaal naar buiten. Lisa zit nu sinds een week op de middaggroep van de peuterspeelzaal, ik heb nu dus even tijd om te zitten en naar buiten te kijken en genieten van het zonnetje (wel achter glas).

Eigenlijk vind ik ook dat ik niet mag klagen. De winter is op zich ook een mooie tijd, maar toch ben ik blij dat het weer wat mooier weer wordt en we straks lekker zonder jas naar buiten kunnen!

De vakantie is weer voorbij…een vakantie vol met feest! De kerstdagen zijn nog maar net voorbij en oud en nieuw staat al weer voor de deur. Inmiddels zitten we al in het jaar 2011. Iedereen van mijn kant nog een gezegend 2011.

Voordat ik je meeneem terug in onze vakantie wil ik nog schrijven over het feest wat hieraan vooraf gegaan is. Voor Lisa het grootste feest van allemaal. Namelijk Sinterklaas! Dit begon al met de intocht. We zijn samen met mijn vriendin naar Appingedam geweest om daar te kijken hoe een kolossale boot de mini haven probeerde in te komen. Helemaal tot aan waar wij stonden is de boot niet gekomen, want het was te ondiep allemaal.

Gelukkig hebben we sinterklaas en zijn pieten nog wel van dichtbij kunnen zien, alleen hadden ze het zo druk dat ze volgens mij de kinderen waren vergeten. Ik vond het zo raar, Lisa stond steeds te wachten en wilde alles zien maar heeft uiteindelijk van een piet in een sneltreinvaart wel drie pepernoten gekregen. Lisa was hier al wel blij mee, maar ik vond het raar. Zo druk dat er geen aandacht is voor de kinderen.

We zijn toen maar naar Delfzijl gegaan om even te winkelen en daar was het zo leuk. Er liepen wel 30 pieten rond en ze kreeg van de meesten een hand vol pepernoten. We konden zelfs met sinterklaas en piet op de foto. Voor Lisa, maar ook voor mama, een veel fijnere ontmoeting.

Thuis kregen we op 5 december een zak vol met cadeautjes. Voor Lisa was het net zo leuk als iemand anders een cadeautje kreeg of dat er een voor haar was. Uitdelen en helpen uitpakken was het leukste van deze middag. Ze mocht steeds een pakje uit de zak halen en dan deed ze net of ze kon lezen wat er voor naam opstond. Ik had verwacht dat ze alles zelf wilde houden of uitpakken, maar uitdelen was wel zo leuk.

Bijna een maand later alweer feest. Nu een heel ander feest, namelijk kerst. Met de kerstdagen mocht Lisa haar mooie kleren aan en zijn we naar de kerk geweest. De rest van de middag hebben we rustig aan gedaan om ’s avonds gezamenlijk te eten.

Tweede kerstdag was de dag om langs familie te gaan. Heel gezellig, maar wel heel druk en vermoeiend voor een kleine meid. De dag erna dus lekker een chagrijnige dag. Alles is dan nee of huilen. Zeer vermoeiend, maar wel logisch. Ik had dus al mijn hoop gevestigd op een super oud en nieuw. Een leuke afsluiting van de vakantie.

Ik had vuurwerk voor Lisa gehaald, zowel kindervuurwerk als siervuurwerk waar ze naar kon kijken. Mijn vader steekt vaak na het avondeten een sterretje af en dat vind Lisa echt heel leuk, dus ik dacht de rest vind ze dan vast ook leuk.

Op oudejaarsdag ben ik samen met Lisa en mijn broertje naar buiten gegaan. Eenmaal buiten begon mijn broertje met het afsteken van een vuurpijl. Een harde gil gevolgd door een knal was voor Lisa de reden om de rest van het oud en nieuw binnen en meestal onder de tafel te zitten.

Ik heb siervuurwerk zonder knal voor haar afgestoken, terwijl zij bij oma op schoot voor het raam zat. Meest van de tijd zat ze met haar gezicht in de trui van oma. Ze had een grote mond wat vuurwerk betreft, maar wanneer het er op aan kwam was ze bang. Vanaf dat moment was ik bang dat het middernacht een groot drama zou worden. Het tegendeel was echter waar. Vanaf 22.30 uur was ze wakker en wilde niet meer slapen.

Om twaalf uur heeft ze zo erg genoten dat ze 20 minuten op de tafel naar buiten heeft staan kijken. Al dat luchtvuurwerk vond ze prachtig! Het gemene was wel dat toen ik rond half 1 luchtvuurwerk afstak, ze er weer niks van wilde weten. Waar dat mee te maken heeft…? Ik heb geen idee, vond het wel jammer. Maar volgend jaar beter!

Zo is het trouwens met elke feestdag. Elk jaar gaat dit anders en elk jaar kijk ik er weer naar uit. Vooral omdat ik dan ook weer vakantie heb en al deze feestmomenten met mijn dochter kan doorbrengen.

Het is een super drukke maand. Ja voor de meeste ouders en kinderen is dit een maand/tijd om te stuiteren.

Lisa stuiterde op 11 november de hele dag door de kamer. Ik moest naar school en oma had gezegd dat wanneer mama thuis zou zijn en het donker was Lisa sintmaarten mocht lopen. De hele dag heeft oma dan ook dingen moeten verzinnen om Lisa af te leiden van de zenuwen voor sintmaarten. Met haar boodschappen doen of een spelletje verstoppetje spelen.

Toen was het zover, ik kwam thuis. Ik zag Lisa al in de kamer rondrennen. Ze was ook super enthousiast toen ik binnenkwam. Het eerste wat Lisa zei toen ze me zag was: “Gaan we nu naar buiten?”. Tijd om even bij te komen van een drukke stage dag had mama dus niet. Helaas was ik vrij vroeg thuis, dus moest Lisa nog even wachten. Maar na een half uur hield Lisa het echt niet meer uit. We hebben ons toen warm aangekleed en zijn in de auto gestapt naar het winkelcentrum.

Aangekomen bij de eerste winkel begon het toch echt. Dapper stapte Lisa de winkel binnen waar een grote mevrouw voor haar stond. Oei, dat is toch wel eng zo dichtbij en dan ook nog alleen zingen. Lisa kroop helemaal tegen me aan met het gezicht maar niet naar de vreemde mensen. Toch begon ze dapper te zingen, zolang mama maar haar hand vasthield.

Na 3 winkels ging het al stukken beter. Lisa stapte zelf de winkel binnen en begon te zingen. De week voor sintmaarten hebben we uitbundig geoefend op het volgende liedje:
“Sint maarten, Sint maarten, is jarig vandaag.
Nu branden de lichtjes, dat zien wij zo graag.”
Tijdens het lopen was Lisa af en toe even een stukje tekst kwijt, maar met mijn hulp kon ze dan zelf weer verder zingen.

Het is erg leuk om te zien hoe ze er van genoot om voor deze mensen te mogen zingen en er daarna nog snoep voor te krijgen ook. Gelukkig zei Lisa elke keer ‘dank u’ wanneer ze een snoepje had gekregen. Heb ik haar toch een stukje fatsoen bij kunnen brengen!

Het is erg leuk om te merken dat mensen heel verschillend op zo’n klein meisje reageren. Sommige mensen geven snoep en willen dan het liefst dat je maar snel weer weg gaat. Terwijl je anderen al vooraf hoort zeggen: “ah wat schattig”. Als mensen haar proberen te helpen door halverwege mee te gaan zingen (de meeste mensen zingen dan, de koeien hebben staarten…) dan stopt Lisa gewoon en zegt ze even dat ze dat liedje niet kent en begint dan lekker opnieuw.

Al met al is er heel wat af gezongen, zelfs door het mega slechte weer. Lisa wilde door! Het is nu inmiddels een paar dagen later en vanavond aan tafel keek ze naar buiten en zag ze dat het donker was. Ze vroeg gelijk of ze niet naar buiten mocht om sintmaarten te zingen.

Het was dus echt een groot succes, helaas moet ze nog een jaar wachten tot de volgende sintmaarten!

Voor mama is het toch fijn dat het weer achter de rug is, met sinterklaas in aantocht en alle feesten kan ze nog genoeg stuiteren.

Een gewoonte is zo geboren. Een uitspraak die heel gepast is bij een peuter van ruim twee jaar. Niet dat peuters die uitspraak gebruiken, maar de ouders van deze peuters kunnen zich hier wel in vinden, denk ik.

Ik in ieder geval wel. Ik was me er eigenlijk helemaal niet zo van bewust, maar veel gebeurt al uit gewoonte (sleur). Voor Lisa merk ik dat dit heel prettig is, ze weet zo precies wat er gaat gebeuren.

Helaas ook dat ze nu alvast moet gaan huilen of zeuren, omdat ze weet dat ze straks haar tanden moet poetsen. Een niet al te leuk onderdeel uit het avondritme van Lisa. Dit begint al wanneer we klaar zijn met eten. Lisa en ik gaan dan vaak naar boven om even tijd samen te hebben.

Daarna is het tijd voor bed. Alles wat hier tussen nog gebeurt is een ritme geworden. Zo weet Lisa nu precies dat na het omkleden tandenpoetsen volgt. Ook is het van haar nu een gewoonte om hierbij te gaan huilen en haar mond dicht te houden. Tot ergernis van mama. Voor Lisa zijn dit al gewoonten van elke dag.

Soms komen er ook spontaan nieuwe gewoonten bij. Dit is vooral wanneer Lisa iets heeft gedaan wat ze heel leuk vond en wel voor herhaling vatbaar vindt. Een leuk voorbeeldje daarvan was dat Lisa een tijdje geleden mij mocht bellen. Ik was namelijk voor mijn opleiding drie dagen in de Randstad en zag Lisa die dagen niet. Om dat een beetje te compenseren mocht ze mij bellen en belde ik haar.

Op de laatste dag wilde mijn moeder weten hoe laat ik thuis zou zijn om te weten of ik mee zou eten of niet. Ze was op dat moment pannenkoeken aan het bakken en Lisa hielp mee. Oma had dus het leuke idee dat Lisa tijdens het bakken wel even mama mocht bellen. Dat ging leuk, dus toen oma twee weken later tussen de middag weer pannenkoeken ging bakken wilde Lisa gelijk mama bellen. Helaas kon dit niet omdat mama op school zat!

Zo gaat het met veel meer dingen, zodra het leuk gaat is een gewoonte zo geboren.

Het einde van de vakantie komt er weer aan en dan begint het nieuwe schooljaar weer. Dit wordt het derde schooljaar dat ik begin samen met Lisa. Het is toch wel een heel verschil of je je schooljaar alleen begint of je dit doet samen met een kleine thuis.

Voor mij is dit nu heel normaal om op school student te zijn en thuis moeder. Niet alleen omdat ik het gewend ben nu, maar ook omdat de situatie gewoon zo is. Ik zeg hiermee niet dat het makkelijker is, maar ik vind het heerlijk om thuis te komen en eerst Lisa een kus en knuffel te kunnen geven.

Voor Lisa start ook haar tijd van school. Het is nu eerst nog de peuterspeelzaal, maar om het makkelijk te houden noem ik het maar school. Lisa heeft er heel veel zin in en het zal ook vast wel leuk worden. Voor mama of oma is er dan de taak om Lisa 2 keer in de week naar school te brengen en later weer op te halen.

Het lijkt me een leuke tijd, waarin Lisa veel zal leren en een “grote meid” wordt. Deze column wilde ik eigenlijk volledig wijden aan de nieuwe start voor het schooljaar, maar ik zit nu op de camping en ben bezig met deze column. Ik denk dan aan Lisa die lekker ligt te slapen en vandaag weer een leuke dag buiten heeft gehad. Heerlijk hoe ze bij de caravan en op het veld kan spelen, vooral samen met andere kinderen.

Samenspelen is nog lastig, maar het is wel heerlijk om te zien. Ik merk dat Lisa flink is veranderd. Sinds deze vakantie gaat ze zelf slapen en hoef ik niet meer bij haar te zitten tot ze slaapt (echt heerlijk!!), ze wordt echt steeds zelfstandiger.

Nog iets wat ze deze vakantie heeft geleerd is om zelf te drijven/zwemmen (spartelen) in het water. Zelf noemt ze het echt zwemmen en ze komt ook prima vooruit. Ze is gelijk ook een stuk minder bang voor water. Ik ben te voorzichtig om haar dit aan te leren, dus gelukkig heeft mijn vriend haar dat kunnen leren. Voor mij heel eng, maar wel super trots als ze daar zo drijft.

Dan zijn we vandaag maar weer begonnen met zindelijkheidstraining. Eindelijk weer mooi weer dus in jurkje en onderbroek naar buiten. Ik heb nu 4 natte onderbroeken aan het wasrekje hangen buiten. Het is meerdere keren mis gegaan, maar we zetten door en dan komt het vast een keer goed. Gelukkig doen ze er op school (peuterspeelzaal) niet moeilijk over wanneer kinderen niet zindelijk zijn of een keer nat zijn.

Ik ben blij dat het zo goed gaat, ik merk wel dat ze nu toch wel snel groot wordt. Nu 2 jaar, straks naar school en veel dingen bijleren. Zowel op school als thuis.

Op school leer ik veel over ontwikkelingen die kinderen doormaken voordat ze naar de basisschool gaan. Voor degene die het niet weten, ik zit op de PABO (opleiding voor lerares). Het is dan wel leuk om thuis die ontwikkeling in de vorm van Lisa terug te zien.

Laatst hadden we een les over taal en toen merkte ik thuis hoe Lisa vooruit ging qua taal. Eerst merk je al wel dat ze woordjes beter gaat zeggen, dan maakt ze ineens 2 woordszinnen. Ze praat nu super goed, dat hoor ik op veel plekken. Ze maakt dan 3 of 4 woordszinnen. Soms is dit niet heel makkelijk, want ze kan dan ook goed ratelen.

Dan denk ik wel eens, stop toch eens met praten. Of als ik haar niet goed kan verstaan, omdat ze natuurlijk nog niet helemaal zuiver kan praten zoals wij dat kunnen. Dit is zowel voor haar als voor mij heel frustrerend.

Het leuke van de taalles op school is dan dat je uitgaat van gemiddelde ontwikkeling en wat je moet weten voordat je de kinderen bij jou in de klas krijgt om les aan te geven. Voor veel van mijn klasgenoten is het soms lastig om dan die ontwikkeling voor je te zien of te onthouden wanneer kinderen een ontwikkeling doormaken.

Ik denk gewoon terug aan Lisa en merk hoe ze verandert in haar taalontwikkeling. Na de zomervakantie gaat Lisa naar de peuterspeelzaal. Daar zal ze ook qua ontwikkeling vooruit gaan. Ze heeft er nu al heel veel zin in. Als we er langs komen zegt ze al “Lisa jool tijdje”. Ze weet dat ze daar over een tijdje heen mag.

Op de peuterspeelzaal zal ze ook getest worden op hoe ver ze is in haar ontwikkeling. Dan zullen we ook zien hoe het gaat met spelen met andere kinderen. Al maak ik me daar helemaal geen zorgen om. Op de camping speelt ze altijd met heel veel kinderen van allerlei leeftijden en is ze daar niet bijweg te krijgen. Dit komt dus vast goed!

Nog een vooruitgang in haar ontwikkeling is dat ze hopelijk binnenkort zindelijk is/wordt. Sinds een tijdje wil ze steeds op het potje en ze heeft daar ook al vaak op geplast. Dan ben ik als moeder natuurlijk heel trots! Lisa heeft alleen nog niet het besef van wanneer ze moet plassen. Op het potje gaat het vaak goed, omdat het dan per ongeluk goed gaat.

Volgende maand is het zomervakantie en dan hoop ik dat ze het besef wel krijgt en we dan gericht bezig kunnen gaan met zindelijkheidstraining. Ze is dan ook ruim 2 dus het zou kunnen.

De ontwikkeling van baby naar dreumes naar peuter gaat wel erg snel, hoor. Toch vind ik dit wel erg leuk, ik neem Lisa makkelijk even mee aan de arm en ze begrijpt al zo veel. Gelukkig gaat dit bij Lisa heel geleidelijk.

Groetjes,
Ruchama